5S in de groepenkast van onze werkplaats in Soest

Ik geef het eerlijk toe, de groepenkast was jarenlang de rommeligste plek van ons bedrijf. Onze werkplaats op een bedrijventerrein in Soest was verder best op orde. Gereedschap aan de wand, zaagbladen per maat in een rek, de lijmklemmen netjes op lengte. Maar achter de deur van de meterkast stond een bezem, een doos met oude scharnieren en een kapotte stofzuiger. En op de groepen stonden in potlood woorden als ‘keuken?’ en ‘achter’.

Dat ging lang goed, tot een vrijdagmiddag in februari. Het regende, we hadden haast met een kastenwand voor een klant, en halverwege een zaagsnede viel de formaatzaag uit. Onze stagiair liep naar de meterkast en zette alles wat omlaag stond weer omhoog, en daarna ook nog een paar schakelaars die gewoon aan stonden. Een kwartier later wisten we nog steeds niet welke groep de zaag voedde en waarom hij was uitgevallen. Toen besloot ik dat de 5S-methode, die we in de werkplaats al jaren gebruiken, ook in die kast moest.

Scheiden en schikken

De eerste S is scheiden. Alles wat niet in of voor de meterkast hoort, moet weg. Klinkt simpel, maar het was een halve vuilniszak. Een meterkast moet vrij bereikbaar zijn, ook voor een monteur of de brandweer, en niet pas na het verplaatsen van drie dozen.

Daarna schikken, alles een vaste plek geven. Hier hadden we hulp bij nodig, want daar begint het vakwerk. Ik heb Elektricien Soest gevraagd om de hele installatie na te lopen en een eendraadsschema te maken. Dat is een tekening waarop per groep staat welke stopcontacten, lampen en machines eraan hangen. Daarbij kwam van alles boven water. Er bleek een groep te zijn voor een compressor die we al jaren niet meer hebben, en de koffiemachine zat op dezelfde groep als de kantverlijmer. Dat verklaarde een paar storingen in de ochtendspits.

Schoonmaken en standaardiseren

Schoonmaken is in een houtbewerkingsbedrijf geen luxe. Fijn stof komt overal, ook in een kast die niet goed sluit. De monteur heeft de kast stofvrij gemaakt en een paar losse afdekplaatjes vervangen. Wij zuigen nu elke maand de buitenkant en de vloer ervoor af. Aan de binnenkant komen we niet.

Standaardiseren betekent bij ons dat elke groep een duidelijk label heeft in gewone taal. Niet ‘groep 7’, maar ‘formaatzaag en afzuiging’. Het eendraadsschema hangt in een plastic hoes aan de binnenkant van de deur, en een kopie zit in de map met bedrijfsdocumenten. Zo weet iedereen bij een storing waar hij moet kijken, en vooral ook waar hij van af moet blijven. Komt er een machine bij, dan wordt het schema bijgewerkt voordat de stekker erin gaat.

Standhouden is het lastigste

De vijfde S is waar de meeste bedrijven op stuklopen. Na een paar weken staat de bezem er weer. Daarom staat de meterkast nu op onze maandelijkse rondgang, samen met de brandblussers en de verbanddoos. Eens per kwartaal drukken we op de testknop van de aardlekschakelaars, zoals veel fabrikanten adviseren. Valt hij netjes uit, dan zetten we hem terug. Gebeurt er niks, dan bellen we Elektricien Soest en gaan we zelf niet verder knutselen. Voor de periodieke inspectie volgens NEN 3140 hebben we een vaste afspraak in de agenda gezet.

Het mooiste moment kwam in juni. De afzuiging sloeg af terwijl ik op een bouwplaats een paar kilometer verderop stond. Mijn collega opende de kast, las het label en had het binnen twee minuten opgelost, zonder mij te bellen. Na het werk ben ik even door de Soesterduinen gaan lopen. Dat had ik verdiend, vond ik.