Royal jelly – wat is dat precies?

Royal Jelly, of koninginnengelei in het Nederlands, wordt ook bijenmelk, koninginnenbrij of -brood genoemd. Het is de voeding die bijenlarven krijgen. Elke larve krijgt gedurende de eerste drie dagen royal jelly gevoed. Het is zeer voedzame substantie door een hoog koolhydratengehalte. De larve die een relatief grote hoeveelheid daarvan krijgt, wordt een koningin. Het is dus de hoeveelheid royal jelly die bepaalt of een larve uitgroeit tot een koningin of niet. Daarom de verwijzing naar koningin in de naam. Een volwassen koningin eet nog altijd royal jelly. Dit artikel gaat over waar royal jelly vandaan komt, hoe het wordt geoogst en waarvoor het wordt gebruikt.

Aanmaak en samenstelling van royal jelly

De werksterbijen hebben speciale klieren in hun kop, die de royal jelly aanmaken. Royal jelly bevat 67% water, ruim 12% eiwit en bijna dezelfde hoeveelheid suiker, 6% vetzuren en verder mineralen, vitamines (B5, B6 en C, maar geen vitaminen die in vetten oplossen), antibacteriële en -biotische stoffen en hormonen. Dankzij de royal jelly kan een koningin zelfs 2000 eitjes dagelijks produceren, krijgt ze tweemaal de omvang van een werkster en kan ze 5 jaar oud worden.

Het oogsten van royal jelly

Vanwege de cruciale rol die royal jelly heeft bij de ontwikkeling van bijen, mag het oogsten ervan geen negatieve consequenties voor de bijen hebben. De hoeveelheid royal jelly dat een bijenvolk normaliter produceert, is slechts enkele grammen. De darren- en werksterlarven consumeren in rap tempo de royal jelly die ze krijgen. Het oogsten daarvan is ondoenlijk. Men richt zich daarom op koninginnencellen. Die larven krijgen namelijk aanzienlijk meer royal jelly dan ze snel kunnen verorberen. Kunstmatige koninginnencellen worden daarom toegevoegd, waarin eitjes worden gelegd. Dan drie dagen later worden die cellen gevuld met royal jelly en vervolgens verwijdert men de toegevoegde cellen weer. De larven worden weggenomen. Uit elke kunstmatige koninginnencel kan men gemiddeld 0,2 tot 0,5 gram royal jelly halen. Dat moet op de juiste tijd gebeuren. Op de vierde dag is er van de royal jelly niet meer voldoende over, door de consumptie door de larve, om het oogsten de moeite waard te maken. Uit een bijenkorf die goed functioneert kan gedurende het seizoen van 5 tot 6 maanden niet meer 500 gram royal jelly oogsten.

Waarvoor wordt royal jelly gebruikt.

Royal jelly wordt gebruikt voor menselijk consumptie. Het zou onder meer verjongend en versterkend werken, omdat een koningin veel langer leeft dan een werkbij. Daar zijn echter geen echte bewijzen voor en men gaat dan voorbij aan andere verklaringen die kunnen worden gegeven voor het verschil. Royal jelly wordt aangeboden als vitaliserende voeding. Het zou onder meer antimicrobieel zijn, helpen bij diabetes en de bloeddruk, de celvitaliteit en -delingstijden verhogen, en kankervorming remmen. Royal jelly wordt normaliter niet puur aangeboden, maar in een vloeistof. Royal jelly is warmte- en lichtgevoelig. Het beste kan het daarom in iets van gekleurd glas en in een koelkast bewaard worden.